در حالی که دشمن صهیونیستی-آمریکایی پس از ۶۷ شب حضور حماسی مردم در خیابانها در دفاع از نظام و رهبری، ناامید از میدان نظامی، فشار بر معیشت را تشدید کرده، کانالهای معاند و جریانهای الحادی با القای ناامیدی و بزرگنمایی گرانی، تلاش دارند مردم را از صحنه خارج و موج آشوبهای سالهای گذشته را بازتولید کنند. اما تجربه تاریخ شیعه نشان میدهد که عبور از این گردنه، هم نیازمند الگوگیری از سیره اقتصادی ائمه علیهمالسلام و هم تشکیل «قرارگاه معیشتی» با نقشآفرینی قاطع دولت و قوه قضائیه است.
در هفتههای اخیر، تشدید تورم و گرانی کالاها، که ریشه در تحریمهای ظالمانه، سوءمدیریتهای گذشته و اهداف سیاسی منافقان و لیبرالهای داخلی دارد، بستری برای عملیات روانی دشمن شده است. جریانهای الحادی و شبکههای معاند با برچسبهایی مانند «بیعدالتی اجتماعی» و «فاصله طبقاتی» سعی در ایجاد شکاف میان مردم و نظام دارند. اما غافل از اینکه ایران، مملکت شیعه، پیشتر در سیره امام صادق علیهالسلام الگوی عملی برای مدیریت بحران معیشت و مقابله با احتکار و گرانفروشی را ثبت کرده است.
در روایت معتّب، هنگامی که شهر مدینه دچار گرانی شد، امام صادق علیهالسلام باوجود داشتن انبار انبوهی از مواد غذایی، دستور میدهد: «أَخْرِجْهُ وَ بِعْهُ» – آن را بیرون ببر و بفروش. سپس با وجود نبود غذا در شهر، بار دیگر تأکید میکند: «بِعْهُ» (بفروش). و به کارگزار خود میفرماید: «إشْتَرِ مَعَ النَّاسِ یَوْمًا بِیَوْمٍ» (همانند مردم روزبهروز خرید کن). ایشان حتی برای خانواده خود، با وجود توانایی تهیه گندم خالص، دستور میدهند: «اِجْعَلْ قُوتَ عِیَالِی نِصْفاً شَعِیراً وَ نِصْفاً حِنْطَهً… فَإِنَّ اللَّهَ یَعْلَمُ أَنِّی وَاجِدٌ أَنْ أُطْعِمَهُمُ الْحِنْطَهَ… وَ لَکِنِّی أُحِبُّ أَنْ یَرَانِیَ اللَّهُ قَدْ أَحْسَنْتُ تَقْدِیرَ الْمَعِیشَهِ» (خوراک خانواده را نصف جو و نصف گندم قرار بده… خدا میداند میتوانم همگی گندم بدهم، ولی دوست دارم خدا ببیند که معیشت را به خوبی تقدیر کردهام). این رفتار، سرلوحه مبارزه با احتکار و خودنمایی در مصرف است. در داستان مصادف نیز، امام علیهالسلام با شنیدن اینکه بازرگانان بر سود صددرصد سوگند خوردهاند، میفرماید: «سُبْحَانَ اللَّهِ تَحْلِفُونَ عَلَى قَوْمٍ مُسْلِمِینَ أَلاَّ تَبِیعُوهُمْ إِلاَّ بِرِبْحِ الدِّینَارِ دِینَارًا؟» سپس سود را رد کرده و جمله ماندگار را میگوید: «مُجَالَدَهُ السُّیُوفِ أَهْوَنُ مِنْ طَلَبِ الْحَلاَلِ» (جهاد با شمشیر آسانتر از به دست آوردن روزی حلال است). این یعنی در یک جامعه شیعی، حاکمیت و مردم موظفاند از هرگونه گرانفروشی و انحصارخواهی بپرهیزند.
اما امروز در ایران اسلامی، تنها رعایت فردی اخلاق کافی نیست. دشمن با پمپاژ اخبار التهابی و تشدید انتظارات تورمی، میخواهد مردم را از راهپیماییهای استکبارستیزانه و وفاداری به نظام عقب بنشاند. از این رو، دولت و حاکمیت موظفاند همانطور که «قرارگاه نظامی» برای مقابله با حملات خارجی داریم، «قرارگاه معیشتی» برای مبارزه با گرانی و فساد ایجاد کنند. این قرارگاه باید با اختیارات کامل، زنجیره تأمین کالاهای اساسی را از انبار تا سفره مردم رصد کند. نقش دولت در این میانه، تنظیم بازار، تخصیص ارز ترجیحی فقط به تولیدکنندگان واقعی، راهاندازی سامانه هوشمند فروش مستقیم از کارخانه به مصرفکننده و حذف واسطههای غیرمجاز است. در کنار آن، قوه قضائیه باید با سرعت و قاطعیت بسیار بالاتر از گذشته، پرونده محتکران و گرانفروشان بزرگ را رسیدگی کند؛ همانگونه که امام صادق علیهالسلام سود کلان مصادف را نپذیرفت، امروز نیز قاضی باید انبارهایی که کالا را برای گرانی بعدی احتکار کردهاند، کشف و ضبط کند و مجازاتهای بازدارنده از جمله ضربالمثل مالی و حبس طولانیمدت را اعمال نماید.
برای عبور از این جنگ ترکیبی، راهکارهای عملیاتی زیر ضروری است:
اول، تشکیل سریع «قرارگاه مرکزی مبارزه با گرانی» با عضویت وزارت صمت، اطلاعات، بسیج اقتصادی و دادستانی کل، با جلسات روزانه و گزارشدهی شفاف.
دوم، راهاندازی سامانه «شفافیت بازار» که در آن قیمت تمامشده کالاها از مبدأ تا مقصد به صورت زنده اعلام شود و مردم بتوانند تخلفات را گزارش کنند.
سوم، اعطای «وام قرضالحسنه ضروری» به خردهفروشان متعهد برای تثبیت قیمت و جلوگیری از تعطیلی اصناف آسیبپذیر.
چهارم، ممنوعیت خروج هرگونه کالای یارانهای از سامانه انبارها و برخورد با انبارهای خصوصی غیرمجاز با جریمه سنگین.
پنجم، تشکیل دادگاههای سیار اقتصادی در مراکز استانها که ظرف ۲۴ ساعت به پرونده احتکار رسیدگی و یکی از مجازاتها (نظیر محرومیت دائم از فعالیت اقتصادی) را فوراً اعمال کند.
ملت ایران ۶۷ شب را با شعار «مرگ بر آمریکا» و «لبیک یا خامنهای» در خیابانها ماندند. اکنون نوبت حاکمیت است که با برپایی قرارگاه معیشتی و پیروی از سیره اقتصادی امام صادق علیهالسلام، پاسخی دندانشکن به فتنهگران الحادی بدهد و حلقه ناتمام جنگ اقتصادی را پاره کند.
نویسنده: احمد منصوری ماتک
