اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره «حمایت از معترضان ایران» در صورت برخورد خشونتآمیز، بار دیگر ماهیت دوگانه و ابزاری رویکرد او به مقوله «اعتراض» و «حقوق بشر» را آشکار کرد.
بررسی کارنامه رفتاری ترامپ در مواجهه با اعتراضات داخلی آمریکا نشان میدهد ادعاهای اخیر او نه از سر دلسوزی برای مردم ایران، بلکه در چارچوب فشار سیاسی و عملیات روانی علیه جمهوری اسلامی ایران قابل تحلیل است.
ترامپ طی سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ بارها معترضان آمریکایی را با الفاظی چون «اراذل و اوباش»، «جانور موذی»، «حیوان»، «مریض»، «دیوانه» و «دشمن داخلی» خطاب کرده و حتی آرزوی «پوسیدن آنها در جهنم» را مطرح کرده است.(۱)
این ادبیات تند، تنها به سطح گفتار محدود نمانده و با تهدیدها و اقدامات اجرایی همراه بوده است.
وی بهصراحت از اخراج دانشجویان معترض، قطع بودجه دانشگاههای میزبان اعتراضات، ممنوعیت استفاده از ماسک در تجمعات دانشجویی و حتی دیپورت معترضان سخن گفته و در نهایت فرمان اجرایی استفاده از ارتش برای سرکوب اعتراضات داخلی را صادر کرده است.(۲) ترامپ همچنین در یکی از مواضع جنجالی خود، پیشنهاد اجرای «یک ساعت خشونت» برای پایان دادن به اعتراضات را مطرح کرد.(۳)
اظهاراتی که با ادعاهای امروز او درباره حمایت از اعتراضات مسلحانه و خشونتآمیز در ایران، در تضاد کامل قرار دارد.
با وجود این سابقه روشن، ترامپ در قبال اعتراضات ایران ناگهان در نقش «حامی معترضان» ظاهر شده و تهدید کرده است در صورت شلیک به معترضان، آمریکا برای «نجات آنها» وارد عمل خواهد شد. موضوعی که بار دیگر فاصله میان گفتار تبلیغاتی و واقعیت میدانی را نشان میدهد.
تحلیل این تناقض نشان میدهد که ترامپ در داخل آمریکا، اعتراض را یک تهدید امنیتی میداند و در خارج از مرزها، آن را ابزاری برای فشار ژئوپلیتیک تلقی میکند. از این منظر، طرح ادعای حمایت از معترضان ایران بیش از آنکه ناظر به حقوق مردم باشد، بخشی از جنگ روایتها و تلاش برای بیثباتسازی روانی و رسانهای و در نهایت هجوم نظامی است.
در این میان، آنچه برای جامعه ایران اهمیت دارد، پرهیز از خطای محاسباتی و دلبستن به حمایتهای ظاهری سیاستمدارانی چون ترامپ است که دست او در جنگ ۱۲روزه به خون مردم مظلوم ایران آغشته است. تجربه نشان داده است که اتکا به مداخلات خارجی نهتنها کمکی به حل مشکلات داخلی نمیکند، بلکه میتواند هزینههای امنیتی و اجتماعی را افزایش دهد.
از سوی دیگر، دولت نیز باید توجه داشته باشد که ریشه اعتراضات معیشتی در داخل کشور، به مشکلات اقتصادی، تورم، گرانی و کاهش قدرت خرید بازمیگردد و مواجهه مؤثر با این مسائل، نیازمند اصلاحات اقتصادی، گفتوگوی اجتماعی و پاسخگویی واقعی است، نه صرفاً رویکردهای سلبی.
همچنین اپوزیسیون خارجنشین که تلاش میکند از اظهارات ترامپ برای مشروعیتبخشی به پروژههای خود بهرهبرداری کند، باید به این تناقض بنیادین پاسخ دهد: چگونه میتوان به فردی تکیه کرد که همزمان فرمان استفاده از ارتش علیه معترضان کشور خودش را صادر کرده است؟
در مجموع، تناقض ترامپ در قبال اعتراضات، بار دیگر این واقعیت را برجسته میکند که مسیر اصلاح در ایران نه از کاخ سفید، بلکه از درون جامعه، از طریق مطالبهگری آگاهانه، مسالمتآمیز و پاسخگویی مسئولانه میگذرد.
پینوشتها:
۱. اظهارات تحقیرآمیز ترامپ علیه معترضان آمریکایی (۲۰۲۳–۲۰۲۴):
New York Times: https://www.nytimes.com/2023/12/
The Guardian: https://www.theguardian.com/us-news/2023/dec/donald-trump-protesters
CNN: https://edition.cnn.com/2024/03/politics/trump-protesters-comments
۲. تهدیدها و اقدامات اجرایی علیه دانشجویان و بحث استفاده از ارتش:
Reuters: https://www.reuters.com/world/us/trump-protests-military-2025-06/
AP News: https://apnews.com/article/trump-university-protests-funding
۳. اظهارنظر درباره «یک ساعت خشونت» برای پایان اعتراضات:
Washington Post: https://www.washingtonpost.com/politics/2024/09/trump-violence-protests/
نویسنده: احمد منصوری ماتک
