آیین رونمایی از کتاب «نقد و بررسی موج کرهای» با حضور جمعی از فضلای حوزه علمیه، مبلغان، فعالان نقد فرق و ادیان، پژوهشگران معنویتهای نوظهور و کنشگران فرهنگی، در مرکز فامِ معاونت تبلیغ و امور فرهنگی مرکز مدیریت حوزههای علمیه قم برگزار شد.
این نشست به واکاوی ابعاد پنهان و آسیبهای فرهنگی و تمدنی پدیده «هالیو» (Hallyu) اختصاص داشت و سخنرانان آن بر ضرورت شناخت دقیق و مواجهه هوشمندانه با جریانهای فرهنگی نوظهور تأکید کردند.
هشدار نسبت به نفوذ فرهنگی و آسیبهای تمدنی
در ابتدای این نشست، حجتالاسلام حسین مردانپور، معاون تبلیغ و امور فرهنگی حوزههای علمیه قم، به تبیین اهمیت نقد جریانهای فرهنگی نوظهور پرداخت.
وی با اشاره به ماهیت مخرب برخی موجهای فرهنگی شرقی، بهویژه موج کرهای، بر ضرورت اتخاذ رویکردی تمدنی در مواجهه با این پدیده تأکید کرد و آن را بخشی از فرایند تهاجم فرهنگی برای استحاله ارزشهای اسلامی دانست.
مردانپور با تأکید بر اینکه حوزههای علمیه و نهادهای فرهنگی نباید تنها نظارهگر این جریان باشند، گفت: ما به یک راهبرد تهاجمی در عرصه تبیین نیاز داریم. مصونسازی نسل جوان از طریق روشنگری علمی، آموزش دقیق والدین و معلمان و ایجاد شبکهای از فعالان حوزه نقد، از راهکارهای برونرفت از این بحران است.
وی افزود: بسیاری از نوجوانان ما قربانیان ناآگاه این جریان هستند و وظیفه ما این است که دریچههای بصیرت را به روی آنان بگشاییم تا هویت اصیل خود را در هیاهوی موجهای بیگانه گم نکنند.
موج کرهای؛ ابزاری در خدمت استعمار نوین
در ادامه، محمدجواد نصیری، نویسنده کتاب «نقد و بررسی موج کرهای»، با تشریح انگیزههای خود از انجام این پژوهش، «هالیو» را فراتر از یک سرگرمی ساده و پروژهای پیچیده با اهداف راهبردی، سیاسی و ایدئولوژیک توصیف کرد.
وی گفت: این موج با صادرات هدفمند سریال، موسیقی و سبک زندگی، در پی ترویج زیستی الحادی، مادیگرا و لذتطلبانه در چارچوب نظام سرمایهداری است.
نصیری درباره روش تدوین این کتاب نیز توضیح داد که اثر حاضر حاصل پژوهشی ترکیبی و چندلایه است که با بهرهگیری از مطالعات کتابخانهای و روش «مردمنگاری مجازی» شکل گرفته است.
به گفته وی، در جریان این پژوهش، علاوه بر بررسی میدانهای مجازی و حقیقی، از تجربه گفتوگو با آسیبدیدگان، والدین، معلمان، روانشناسان و متخصصان حوزه فرق و معنویتهای نوظهور نیز استفاده شده است تا تحلیل جامعتری از ابعاد مختلف این پدیده ارائه شود.
نقد رویکردهای منفعلانه در مواجهه با هالیو
نویسنده کتاب در ادامه، با انتقاد از برخی رویکردهای منفعلانه و گاه ترویجی در پژوهشهای پیشین، نسبت به عادیسازی موج کرهای هشدار داد.
وی پیشنهادهایی مانند برگزاری کنسرتهای کیپاپ را ناشی از نادیدهگرفتن پیوستهای فرهنگی، سیاسی و اقتصادی این جریان دانست و گفت با تغییر قطبهای قدرت، موج کرهای در حال تبدیلشدن به یکی از ابزارهای جدی نفوذ فرهنگی در ایران است؛ جریانی که میکوشد هویت و سبک زندگی جوانان را بر پایه الگوهای وارداتی بازتعریف کند.
نصیری مهمترین محورهای آسیبشناسانه مطرحشده در این کتاب را چنین برشمرد:
معنویتهای انحرافی: ترویج و عادیسازی مفاهیمی مانند تناسخ در آثار نمایشی و ارائه برخی انحرافات اخلاقی در قالب مفاهیم فلسفی و معنوی.
سندرم پرستش سلبریتی: تبدیل هواخواهی یا «فندوم» (Fandom) به یک خردهفرهنگ دیجیتال که میتواند آرمانها، هویت و سبک زندگی جوانان را تحت تأثیر الگوهای کاذب قرار دهد.
استراتژی نفوذ پوششی: استفاده از مد، پوشش، آرایش و محصولات فرهنگی برای گسترش الگوهای مغایر با ارزشهای جوامع اسلامی و توسعه مراکز عرضه این سبک در شهرهای مذهبی کشور.
همسویی با سیاستهای آمریکا و رژیم صهیونیستی: نویسنده با اشاره به آنچه «تناقض رفتاری موج کرهای» نامید، گفت در حالی که دولت کره جنوبی در برخی عرصههای سیاسی با جمهوری اسلامی ایران رویکردی خصمانه دارد و از رژیم صهیونیستی حمایت میکند، جریان فرهنگی هالیو نیز با سکوت در برابر جنایتهای ضدبشری، در خدمت استعمار نوین آمریکا قرار گرفته است.
پیشنهاد راهاندازی «انجمن نجات از هالیو»
محمدجواد نصیری در بخش پایانی سخنان خود، راهبرد مواجهه با موج کرهای را نه انزوا و برخورد صرفاً سلبی، بلکه روشنگری رسانهای، آموزش والدین و ایجاد شبکههای تخصصی دانست.
وی همچنین از پیشنهاد تشکیل «انجمن نجات از هالیو» خبر داد و تأکید کرد: هدف ما مصونسازی نسل جوان است؛ زیرا بسیاری از طرفداران این جریان، خود قربانیان یک تهاجم فرهنگی سازمانیافتهاند.
بررسی ابعاد بینالمللی موج کرهای
در این کتاب، با تکیه بر آرای شماری از صاحبنظران و پژوهشگران بینالمللی، ابعاد فرامرزی موج کرهای نیز بررسی شده است.
از جمله موضوعات مطرحشده در اثر، مسئله «افسونشدگی» و تسخیر ذهنی جوانان است که از سال ۱۹۹۹ در چین بهعنوان یک چالش فرهنگی مورد توجه قرار گرفته است.
در بخش دیگری از کتاب، با استناد به تحلیلهای دانشگاهی، تأکید شده است که سریالهای ملودرام کرهای، به دلیل برخورداری از ویژگیهای اعتیادآور، تنها ابزاری برای سرگرمی نیستند؛ بلکه میتوانند زمینه نفوذ صنایع مد، محصولات آرایشی و فناوری را فراهم کنند و از طریق تغییر سبک زندگی مصرفکنندگان، منافع گسترده اقتصادی و فرهنگی به همراه داشته باشند.
ارائه چکیده کتاب به زبان کرهای
در بخش دیگری از این نشست، محمدزاده، دبیر جلسه و کارشناس ادیان شرق و پژوهشگر حوزه کره، برای تبیین ابعاد بینالمللی این پژوهش، چکیدهای از مباحث کلیدی کتاب را به زبان کرهای ارائه کرد که مورد توجه حاضران قرار گرفت.
در پایان این مراسم، کتاب «نقد و بررسی موج کرهای» با حضور نویسنده و جمعی از مدعوین رونمایی شد. این اثر که از سوی انتشارات حقپژوهی منتشر شده، با هدف شناخت علمی و مواجهه هوشمندانه با جریانهای فرهنگی نوظهور به بازار نشر عرضه شده است.
