پاسخ کوتاه:
شبهه افکن با استفاده مغالطی از واژه کشتزار تلاش کرده منزلت و کرامت زن را از منظر قرآنی تخریب کند، اما یک زن مسلمان پذیرفته است که اگر خداوند حکیم در آیه ۲۲۳ سوره بقره «نِسَآؤُکُم حَرثٌ لَّکُم فَأتُواْ حَرثَکُم أَنَّىٰ شِئتُم» زن را تشبیه به مزرعه و کشتزار کرده، نقش برجسته و حیاتبخش زن را در گسترش نسل بشر تأکید میکند، نه اینکه زن را تحقیر کرده باشد و بهانهای به دست دینستیزان بدهد.
پاسخ تفصیلی:
ادیبان، یکی از بهترین راههای رساندن مقصود به مخاطب پیام را استفاده از تشبیه و تمثیل برشمردهاند. از جهتی چون قرآن کریم کلام خداست و خداوند در قرآن با زبان و فرهنگ مردم سخن میگوید، از «تشبیه» نیز استفاده کرده است؛ چه اینکه استفاده از تشبیه میتواند بهخوبی مقصود گوینده را بیان نماید.
تشبیه زن به کشتزار
تعبیر حرث «کشتزار، مزرعه» تعبیری تشبیهی است که اهمیت و نقش ویژه زن را در نظام هستی به نمایش میگذارد؛ بهگونهای که بدون زرع و کشت، حیات و زندگی بشر امکانپذیر نیست. بشر برای ادامه حیات و گسترش نسل بشر به زن نیازمند است. ازاینرو خداوند توصیه به پرورش نسل صالح از طریق زن نموده است تا اهمیت و ارزش انسانی و تربیتی زن تبیین گردد.
علامه طباطبایی (ره) در ذیل این آیه شریفه ضمن بیان نکات تفسیری، به تشبیه بالا اشاره نموده در ادامه مینویسد: خداوند پیدایش بشر را در رحم زن قرار داد و از سویی مرد را علاقمند به زن کرد و میان آنها مودت و مهربانی توأم با عشق ایجاد نمود بهگونهای که با آمیزش این دو صنف، حیات بشر استمرار پیدا میکند.(۱)
آمیزش در چارچوب
ضمن اینکه، از این قسمت آیه «فَأتُواْ حَرثَکُم أَنَّىٰ شِئتُم»، که «هرطور بخواهد با او نکاح کند»، برداشتی غلط است؛ چه اینکه آیه قبلی یعنی آیه ۲۲۲ سوره بقره «فَٱعتَزِلُواْ ٱلنِّسَآءَ فِی ٱلمَحِیضِ»، نه مثل یهودیت که شرایط بسیار مشقت بار برای زن در ایام حیض بیان کرده(لاویان، باب۱۵،آیه۱۹) و نه مثل مسیحیت که در ایام حیض و غیر آن محدودیتی قایل نیست، اسلام آمیزش با همسر را در ایام حیض جایز نمیداند و محدودیتهایی را مطرح میکند. این محدودیت بدین جهت است که زن در آن ایام، آمادگی روحی و جسمی برای آمیزش ندارد، سبب اذیت و مشقت وی است. نزدیکی در این ایام از نظر پزشکی نیز ممنوع است.(۲)
۱. طباطبایی، محمدحسین، المیزان، ج۲، ص۲۸۳.
۲. صدراللهی دامغانی، حسن، پرسمان۱:پاسخ به شبهات فقهی پیرامون حقوق زنان، ص۳۰۷.
