یکی از ابعاد کمتر گفتهشده درباره انجمن حجتیه، روشهای جذب آرام، تدریجی و لایهلایهای است که این جریان برای پیوند دادن افراد به شبکه تشکیلاتی خود به کار میگیرد. آنچه در ادامه میخوانید، برگرفته از تجربه نزدیک یک خانواده وابسته به این تشکیلات و برخی از دیگر خاطرات است؛ تجربهای که نشان میدهد «جذب»، نه یک فعالیت جانبی، بلکه مأموریتی دائمی برای اعضای انجمن است و از نزدیکترین حلقههای اجتماعی هر فرد آغاز میشود.
۱. جذب نوجوان و جوان؛ از مدرسه تا مسجد
مهمترین گروه هدف انجمن، نوجوانان هستند. انجمن از سالها پیش به درستی تشخیص داد که باید از کجا آغاز کند. شناخت نوجوانان و جوانان بااستعداد و تلاش برای جذب آنان از سنین کم و به طرق گوناگون، از برنامههای این تشکیلات بود. در همین راستا باید یا مدرسه تأسیس میکرد، یا در مدارس نفوذ میکرد و یا به بهانههایی همچون جلسات فوقبرنامه و کلاسهای قرآن، دانشآموزان ممتاز را از مدارس تحویل گرفته و در خارج از مدرسه برایشان کلاس برگزار مینمود. انجمن در طول این سالها از همه روشهای فوق استفاده نموده و موفق به جذب نیرو شده است.
جلسات و کلاسهای فوقبرنامه خارج از مدرسه که با عناوین مختلفی برگزار میشود دارای ویژگیهایی است. مثلاً والدین تشویق میشوند تا جلسات قرآن بچهها را بهصورت دورهای در منازل برگزار کنند. مربی نیز با توجه به سن بچهها، جلسات را با روخوانی قرآن، داستان، بازی و توسل به امام زمان (عج) پیش میبرد. اموری که نه تنها والدین مذهبی به آن علاقه دارند بلکه از شرکت فرزندشان در چنین جلساتی رضایت خواهند داشت. یکی از تفاوتهای مهم این جلسات با جلسات معمولی این است که هیچکس بدون اجازه مربی حق دعوت فرد جدید را ندارد. جلسات مذکور به تدریج تبدیل به کلاسهای رسمی انجمن حجتیه میشود. محتوای این جلسات را دروس معارف شیخ محمود حلبی (موسس انجمن) تشکیل میدهد که در چند سطح مختلف تدریس میگردد.
روش جذب از طریق مساجد نیز تا حدودی بر همین پایه استوار است.
۲. جذب والدین؛ ایجاد اعتماد و کنترل ورودیها
برای جلب اعتماد والدین، جلسات جداگانهای برای پدران و مادران برگزار میشود که موضوع آنها بیشتر تربیت فرزند و نکات روانشناسی است. ورود به این جلسات نیز تنها با کد ورودی امکانپذیر است و والدین اجازه دعوت افراد جدید را ندارند. کلاسهای آنلاین روانشناسی نیز برای خانوادهها در نظر گرفته میشود.
به این ترتیب، تمام اعضای خانواده بهتدریج وارد تشکیلات انجمن میشوند، بدون آنکه از ماهیت تشکیلاتی آن آگاه باشند.
۳. جذب همسایگان؛ از جلسات خانگی تا کانالهای تشکیلاتی
ورود اولیه معمولاً با ارتباط چهرهبهچهره آغاز میشود. در گام نخست، افرادی را که مستعد و کارآمد تشخیص دهند به جلسات قرآن خانگی و یا برخی از هیئات دعوت میکنند؛ جلساتی که بهصورت مستمر برگزار میشود و برای خانمها و آقایان نیز بهطور تفکیکی تشکیل میگردد.
اما نکته مهم، نوع جلسات قرآن است که با جلسات معمولی سطح شهر تفاوت دارد و نباید هر جلسه قرآنی را از این نوع دانست. در این جلسات، تفسیر آیات تنها بر اساس منابع روایی انجام میشود و از تفاسیر رایج علما مانند تفاسیر المیزان، نمونه، تسنیم یا نور استفاده نمیشود. از دیگر سو اساساً اسم جلسات، جلسه قرآن است ولی در محتوا، آن مقدار که به احادیث پرداخته میشود، به قرآن توجه نمیگردد. تأکید مکرّر بر توسّل به امام زمان(عج) از ویژگیهای ثابت این نشستهاست. البته نفس این توسّل نه تنها اشکالی ندارد بلکه لازم و واجب است؛ ولی مشکل از آنجا آغاز میشود که انجمن با مستمسک قراردادن توسّل به حضرت، اینگونه القاء میکند که چون جهت اصلاح امور و مشکلات به دیگر اسباب امید داریم و از حضرت غافل شدیم مشکلات حل نمیشود. این تفکر در واقع سعی میکند تا با بیان اینگونه مباحث، ارادت مردم به رهبر انقلاب و خوشحالی آنان از پیشرفتهای نظام در برخی از امور کشوری همچون عرصههای علمی، نظامی و … را در عرض امید بستن به حضرت و شرک جلوه دهد نه در طول آن. این در حالی است که ما باور داریم که مقام معظم رهبری، نائب عام حضرت ولیعصر(عج) هستند و افزایش قدرت حکومت اسلامی را، زمینهسازی برای ظهور حضرت میدانیم.
برخی از این محتواهای انحرافی، در کانالها و یا گروههایی ارائه میشود که به حاضرین در این جلسات معرفی می گردد.
نویسنده: زینب روزیطلب
